Oud kanon geeft Oostmahorn bescherming

Oostmahorn

  Onder grote belangstelling werd vrijdag een oud kanon onthult op de zeedijk bij Oostmahorn, vroeger stonden hier een zestal geschut. Geplaatst voor verdediging van het vasteland op smokkelaars en oorlogvoerende naties. Wethouder de Graaf onthulde het kanon, tevens werd de stormpaal en de vernieuwde kruitopslag feestelijk onthuld.

Voorzitter Willem Sneijder van dorpsbelang ‘De Schans’ heette iedereen welkom op de zeedijk bij Oostmahorn, in zijn voorwoord bedankte hij de instanties en personen die hadden meegeholpen om dit project voor elkaar te krijgen.

Stormpaal                                                                                                                                                              

Na zijn woorden was het aan de zusters Scheepstra om de stormkorf in de paal te hijsen, hun vader was de laatste lichtwachter van Oostmahorn en verantwoordelijk voor de stormpaal. De korf die door de zusters in top is gehesen is een ‘harde wind’ korf die gehesen werd bij windkracht 8. En zo de scheepvaart moest waarschuwen dat er storm op komst was.

Oud geschut                                                                                                                                                           

Na dit moment werden de aanwezigen naar het oude kanon gedirigeerd, begeleid met muziek van piratenkoor ‘Smokkelaars van de schans’. De loop die jarenlang op de gemeentewerf in Dokkum lag is na een schoonmaak en verfbuurt naar het Friesland college gebracht, hier werd de loop van een nieuw affuit voorzien. De vondst op de werf bracht nog een loop tevoorschijn. ‘Die loop wordt eveneens voorzien van een affuit en krijgt een plekje in Dokkum nabij de Halvemaanspoort’.  Aldus Wethouder de Graaf die na haar woord het kanon onthulde. ‘Naast Dokkum is nu ook Oostmahorn beschermt tegen rovers en ander gespuis dat over het water onze gemeente wil innemen’ De loop is gemerkt met het jaartal 1812 en het is dus goed mogelijk dat deze loop hier echt heeft gestaan aldus enkele aanwezigen.

Kruitkelder                                                                                                                                                              

De historische betekenis van ‘de Schans’ werd nog extra versterkt vanwege de overhandiging van het oude kruitkelder aan Dorpsbelang Oostmahorn. Dijkgraaf Erkelens van Wetterskip Fryslân overhandigde de sleutel van het ‘kruitkelder in de dijk’ aan Bertus Mulder, voorzitter van stichting Waterschapserfgoed, De Stichting Waterschapserfgoed heeft als doel "'de instandhouding van onroerend Waterschapserfgoed, voornamelijk de monumenten die beschermd zijn op grond van de Monumentenwet. De sleutel werd vervolgens overhandigd aan Willem Sneijder van dorpsbelang Oostmahorn, zij gaan het degelijks onderhoud doen van het kruitkelder.

Historische betekenis van de Oostmahorn                                                                                                       

De kruitkelder stamt uit de Franse tijd (1795-1813) en was de opslag voor het kruit bestemd voor het geschut op de schans, en zo aanvallen vanaf zee moest afslaan. tevens werden er twee Franse detachementen gelegerd op ‘De Schans’, hiervoor werd zelfs een kazerne gebouwd. Voor de Franse tijd tot eind 16e eeuw werd het kruit in bovengrondse opslagplaatsen bewaard. In 1922 werd de dijk verbreed en werd op aandringen van de Commissaris van de Koningin een nieuwe frontmuur gemaakt en zo de kruitopslag zichtbaar bleef. De historische betekenis van dat strijdtoneel werd versterkt met de plaatsing van een heus kanon op een rijdend onderstel en de replica van de vroegere stormpaal die bovenop de dijk staat.

Tekst en foto's: Bote Sape Schoorstra


Auteur

jkommerie