Gosse van der Plaats zegt na veertig jaar de bibliotheek vaarwel

Dokkum - Met een beetje weemoed heeft Gosse van der Plaats (61) uit Dokkum gisteren afscheid genomen van ‘zijn' bibliotheek. In totaal heeft hij zo'n veertig jaar in bibliotheekland vertoeft.

Op 1 augustus 1975 begon Van der Plaats als assistent bibliothecaris in de gemeente Ooststellingwerf. ,,Ik fungeerde daar officieus als plaatsvervangend hoofd en werd direct in het diepe gegooid. Daar heb ik veel van geleerd'', vertelt Van der Plaats. In datzelfde jaar werd de bibliotheek gratis voor kinderen. ,,Daardoor werd het meteen veel drukker in de bibliotheek. Ons personeelsbestand was daar niet op berekend. Daar kwam bij dat de bibliotheekwet net was ingevoerd en het pand in Appelscha moest worden opgeknapt. Daar kon ik mijn ei wel in kwijt. Het was een prachtige tijd om mee te beginnen.'' Strege winter '79 Nadat de vestiging in Appelscha klaar was, zocht Van der Plaats een nieuwe uitdaging. Op dat moment werd in Dokkum een leidinggevende gezocht. Zo kwam Gosse van der Plaats in Dokkum terecht. Hij trouwde op 21 december 1978 en kocht een huis in Dokkum. ,,Dat was nog net op tijd voor de strenge winter van '79. Anders was het me niet gelukt om van Oosterwolde, waar ik toen woonde, naar Dokkum te rijden.'' IJsherberg In de bibliotheek in Dokkum, die destijds in de IJsherberg was gevestigd, moesten zaken op orde worden gesteld. ,,Ik dacht de klus in vijf jaar te kunnen klaren, maar dat liep anders. In 1983/1984 werd er vanuit het rijk en de gemeente namelijk fors bezuinigd op bibliotheken. Twintig procent van het personeel in Friesland werd ontslagen. Dat kwam neer op tachtig fte. Ik bleef net buiten de gevarenzone.'' Brokmui De gemeentelijke herindeling in 1984 was voor de bibliotheek in Dokkum een goede zaak, want per bibliotheek werd het aantal inwoners van de gemeente als maatstaf genomen. De IJsherberg was nog gebouwd op de omvang van de stad Dokkum. Gevolg was wel dat het gebouw steeds krapper werd. Soms stonden de mensen zelfs in een rij buiten de bibliotheek te wachten tot ze aan de beurt waren. In 1991 kwam het pand aan de Brokmui 62 vrij. Tot die tijd was dit een overdekt zwembad. Het was wel verder bij de stad vandaag, maar voldeed aan de eisen. ,,Zo'n kans kregen we niet weer.'' Rem op uitleningen Op 6 juni 1993 werd de nieuwe bibliotheekvestiging geopend. De openingstijden werden uitgebreid en het aantal uitleningen groeide. Na drie kwart jaar werden er veertig procent meer boeken uitgeleend. ,,Dit had tot gevolg dat er in 1995 een rem op de uitleningen kwam. Dat was tegennatuurlijk, maar het moest wel. Bibliotheekboeken kunnen gemiddeld acht jaar mee, maar als ze vaker worden uitgeleend zijn ze na ruim vier jaar al kapot en vies. Als we niet hadden ingegrepen, waren we na vijf jaar door al onze boeken heen. ‘' Kenniscentrum In 1998 stond de volgende uitdaging voor Gosse van der Plaats voor de deur. Er waren namelijk plannen voor een kenniscentrum in Dokkum waarbij onder andere het streekarchief, het museum, kunstuitleen en de speelotheek onder één dak moesten komen. Het museum viel af vanwege de locatie en Kunstuitleen Noordoost-Friesland werd opgeheven. Maar er kwam door inspanning van Gosse van der Plaats een vierde partner bij: Bibliotheken Noordoost-Fryslân. ,,De bibliotheken gingen namelijk samen verder en er werd gezocht naar een hoofdkantoor. Op deze manier konden wij een bibliotheek voor de regiostad Dokkum zijn. Uiteindelijk werd het nieuwe kenniscentrum in 2008 geopend. In het daar op volgende jaar zijn we vijfde geworden in de categorie Beste Bibliotheken van Nederland'', vertelt Van der Plaats trots. Vier bibliotheken gesloten Door de jaren heen is de functieomschrijving van Gosse van der Plaats meerdere keren veranderd. Zo werd zijn functie in 1984 gewijzigd in bibliotheekhoofd Dongeradeel en Schiermonnikoog, later werd dit manager en op 1 oktober 2004 werd hij vestigingscoördinator Dokkum/Dongeradeel. Per 2007 werd Van der Plaats benoemd tot adjunct-directeur Bibliotheken Noordoost Fryslân in Dokkum met de portefeuilles personeel, huisvesting, media en automatisering. Sinds de recente fusie met Stichting Bibliotheken Noordwest Fryslân tot Stichting Bibliotheken Noord Fryslân werd de Dokkumer manager projecten bij deze nieuwe organisatie. Van de vele projecten die hij tijdens zijn werk in de bibliotheken heeft gedaan was het uitvoeren van de regiovisie waarbij vier bibliotheken werden gesloten zijn laatste opdracht. ,,Dit heb ik niet met vreugde gedaan, maar als we niet op tijd hadden ingegrepen waren er meer bibliotheken gesneuveld.'' Teveel energie Wegens gezondheidsredenen kwam Van der Plaats niet in aanmerking voor de nieuwe functie leidinggevende formule bibliotheken Noord Fryslân. Daarom wordt zijn contract officieel per 1 januari 2015 ontbonden. ,,Zonder die fusie had ik nog wel een aantal jaren door kunnen gaan, maar zo'n nieuwe baan kost nu teveel energie. Ik ben blij dat ik een goede opvolgster heb, Paulien Schreuder, dus ik ga met een goed gevoel weg. Maar mijn carrière eindigt sneller dan ik had gedacht. Ik ga niet zitten kniezen, maar ben tevreden met wat ik heb bereikt. Ik zal me in elk geval niet vervelen en wie weet komt er wel weer een nieuwe uitdaging op mijn pad.'' Tekst en foto: Klasina van der Werf, zie ook het Nieuwsblad Noordoost-Friesland van vrijdag 12 december.