Innovatieve vispassage De Kolk in Súd Ie in gebruik

Ezumazijl -   Zaterdag, op wereld vismigratiedag, hebben Sicco Boorsma, wethouder van de gemeente Dongeradeel, Aaltje Rispens, bestuurslid van Wetterskip Fryslân en Jon Visser, voorzitter van de Friese Bond van Binnenvissers de nieuwe vispassage in de Súd Ie, officieel in gebruik genomen.

Vanaf dat moment kunnen paling en andere diadrome vissoorten ongehinderd het opgroeigebied De Kolken in- en uittrekken. De door Wetterskip Fryslân gerealiseerde vispassage is een belangrijke stap in het  streven naar duurzaam herstel van de palingstand en het verbeteren van de ecologische waterkwaliteit. ’Ook de recreatieve opwaardering van de Súd Ie is van belang’, zo benoemt wethouder Sicco Boorsma. ‘Ecologie, duurzame visserij en recreatie gaan in dit gebied hand in hand.’   Innovatieve vispassage De vispassage is speciaal voor het gemaal De Kolken Noord gebouwd. Teun Folkertsma van Wetterskip Fryslân ontwierp de passage. ‘Als de pomp van het gemaal aan staat, is dat gevaarlijk voor de vis. Die kan door de pomp vermalen worden. Nu lokken we hem via kleppen onder water met een lokstroom de wachtruimte in. Als na twee uur de pomp weer uitgaat, schuift automatisch een klep open en kan de paling via een buis om het gemaal heen zwemmen.’   ‘Een gezonde visstand, is van belang voor een goede ecologische waterkwaliteit’, aldus Aaltje Rispens, dagelijks bestuurslid bij Wetterskip Fryslân. In het project Ruim Baan voor Vissen investeren de Noordelijke waterschappen daarom in het vispasseerbaar maken van de dijken langs Waddenzee en IJsselmeer. ‘En in het achterland  leggen we visvriendelijke gemalen aan en natuurvriendelijke oevers waar vissen kunnen paaien en schuilen. Zo bevorderen we de visstand en daarmee de waterkwaliteit.’   Belangrijke stap in herstel van de paling De komst van de vispassage is een belangrijke stap in het herstel van de paling in Friesland. Ook soorten als de driedoornige stekelbaars profiteren ervan. Jon Visser: ‘De paling staat bekend om zijn trekgedrag. Via de sluizen van Lauwersoog trekt de vis van de Waddenzee naar zoet water landinwaarts en omgekeerd. Nu kunnen ze dus ongehinderd het opgroeigebied van De Kolken in- en uittrekken.’ De sluis van Ezumazijl vormt nu nog wel een obstakel maar ook deze wordt binnen het programma Sύd Ie en Wetterfront Dokkum optrekbaar gemaakt voor vis.   Eerste opgroeigebied in Nederland Als eerste in Nederland richtte de Friese Bond van Binnenvissers in 2011 een opgroeigebied voor de paling op, namelijk in de Kolken. Deze ontwikkeling maakt deel uit van het integrale programma Súd Ie – Wetterfront Dokkum. Binnen dit programma werken Provinsje, Wetterskip en gemeente Dongeradeel samen met andere partners aan het herstel en opwaarderen van de Sud Ie als voormalige slenk en vaarweg tussen Dokkum en het Lauwersmeer. Het programma maakt deel uit van de Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) en wordt mede mogelijk gemaakt door het Waddenfonds.   Vanwege het licht verzilte water, de relatief hoge temperatuur van het water en de aanwezigheid van voldoende voedsel is het gebied zeer aantrekkelijk voor opgroeiende paling. In het voorjaar zet de Fryske Fisker er jonge pootaal uit die vervolgens ongestoord kan opgroeien tot volwassen paling. Zo helpt de bond mee aan de verbetering van de palingstand.