Rechtbank Leeuwarden vernietigt besluit afwijzing fusie van staatssecretaris OCW

DOKKUM -  De Stichting voor Christelijk Basisonderwijs Dongeradeel en de Vereniging voor Christelijk Speciaal Basisonderwijs De Twine, beide gevestigd te Dokkum, wilden fuseren maar troffen daarbij de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op hun pad.

De fusie tussen beide christelijke schoolbesturen werd afgewezen. Als reden hiervoor werd aangevoerd dat met de fusie een te groot marktaandeel zou ontstaan, namelijk meer dan 50% in het onderwijsgebied, en dat dit een “significante belemmering van de variatie in het onderwijsaanbod” zou opleveren. Dit laatste kwalitatieve toetsingscriterium voor fusies in het onderwijs is neergelegd in de Wet op het Primair Onderwijs. Beleid van de staatssecretaris is dat alle voorgenomen fusies die een marktaandeel van 50% of meer opleveren, worden afgewezen tenzij er zwaarwegende redenen zijn die de fusie rechtvaardigen. Het tegen het afwijzingsbesluit ingediende bezwaarschrift werd ongegrond verklaard en de staatssecretaris handhaafde zijn besluit. Omdat de beide schoolbesturen van mening bleven dat de fusie in het geheel geen significante belemmering van de variatie in het onderwijsaanbod oplevert, in de praktijk verandert er namelijk niets qua aanbod, stapte men naar de rechter. Zij werden hierin ondersteund door een van de juristen van OSG Metrium, Ellen van der Molen. De rechtbank Leeuwarden stelde de schoolbesturen in het gelijk. De kwantitatieve 50%-norm is strijdig bevonden met de kwalitatieve norm in de wet, en mag daarom niet worden toegepast, zo luidde het oordeel van de bestuursrechter. De staatssecretaris moet nu een nieuw besluit over de voorgenomen fusie nemen, maar mag deze toets dus niet meer invullen met een cijfermatige toetsing. Ook zal het ministerie OCW zich opnieuw moeten buigen over de beleidsregel over deze fusietoets waarin nog steeds de 50%-norm als criterium is opgenomen. Deze beleidsregel zou iets worden versoepeld, maar de kwantitatieve norm zou daarin nog steeds terugkomen. De staatssecretaris kan nog hoger beroep aantekenen tegen de uitspraak van de rechtbank, en dat is zeker niet ondenkbaar. Met deze uitspraak vervalt immers de grondslag voor de huidige systematiek aan de fusietoets. De staatssecretaris van OCW is nu aan zet om de fusiepartijen duidelijkheid te geven.