Marga Waanders kijkt vooral ook naar de lichtpunten

Dokkum - Honderden mensen kwamen dinsdagavond op de nieuwjaarsreceptie van Dongeradeel af. Bijzonder was de flashmob, waarbij zowel burgemeester, wethouders en andere medewerkers van de gemeente spontaan samen gingen zingen onder leiding van Sjoek Nutma. Daarna volgde de nieuwjaarstoespraak van burgemeester Marga Waanders. Zij ging uitgebreid in op het faillissement van Pasana, maar de burgemeester keek daarnaast vooral ook naar de positieve ontwikkelingen binnen de gemeente. 

Zo stelde Waanders dat in Dongeradeel te merken is dat de economie iets aantrekt. ,,Dat merken we onder andere aan het aantal aangevraagde bouwvergunningen. In de landbouw, maar ook in andere sectoren. Het afgelopen half jaar is bedrijventerrein Betterwird aan de westzijde van Dokkum uitgebreid. Directe aanleiding hiervoor is de nieuwbouw van het digitale printbedrijf Probo Sign. Dit bedrijf, dat we als een groeibriljant beschouwen, bouwt een nieuwe productiehal van 5.000 m2. Vorig waar won Probo Sign, onder aanvoering van Erwin Postma, dan ook de Gouden Gazelle-award voor de snelst groeiende onderneming in Fryslân.’’ Nieuwe bedrijvigheid ,,De bijeenkomsten voor starters werden druk bezocht en van nieuwe bedrijvigheid is zeker sprake. We weten dat nieuw ondernemerschap ook voortkomt uit het zoeken naar een nieuw perspectief na ontslag en niet alle starters zijn blijvers. Maar het getuigt van moed en strijdlust als mensen voor zichzelf aan de slag gaan en ondersteuning daarbij blijft hard nodig.’’ Súd Ie en Wetterfront ,,Werk in uitvoering zien we ook bij de eerste fase van de projecten Súd Ie en Wetterfront Dokkum. Zo wordt er druk gewerkt aan de oeverbeschoeiing van de stadsgrachten en worden sanitaire voorzieningen opgeknapt. In de mooie, lange zomerperiode was duidelijk te zien dat steeds meer waterrecreanten Dokkum weten te vinden.’’ VAKwerkers krijgen dikke pluim ,,De samenwerking tussen gemeente, ondernemers en de wijkraad in het binnenstadsmanagement werpt zijn vruchten af. Er wordt hard gewerkt om regiostad Dokkum te laten stralen en met de binnenstad goed voor de dag te komen. Natuurlijk zijn er lege panden, maar door toedoen van de vakwerkers en met een mooie inrichting van de etalages van lege winkels toont het winkelgebied sfeervol en gezellig. De mensen van VAKwerk krijgen een dikke pluim.’’ Gratis parkeren en koopzondag ,,Iets waar de ondernemers in de binnenstad lang voor hebben gepleit is nu, na een proefperiode, definitief geworden: het winkelend publiek kan gratis parkeren op de randparkeerplaatsen. 2014 was ook het jaar van de introductie van de koopzondag. In de campagnetijd rond de gemeenteraadsverkiezingen tekende zich al een kentering af. De ondernemers uit Dokkum kwamen zelf met een plan en een meerderheid in de nieuwe gemeenteraad vroeg vervolgens het college om een verordening voor te leggen waarmee dat plan ook kon worden uitgevoerd. Ondernemers weten zelf heel goed dat er extra inspanningen nodig zijn om mensen op de koopzondagen naar de stad te lokken. Aansluiting bij de evenementenweekenden vindt dus plaats, en ondernemers zorgen voor mooie aanvullende activiteiten. Dat was ook het geval bij de laatste koopzondag van 2014 toen we in de koude duisternis bij een lichtgevende kerstwensboom samen kerstliederen zongen.’’ Nieuwe initiatieven ,,Initiatiefnemers - ondernemers, inwoners of organisaties - die met een plan komen, en een gemeente die in een vroegtijdig stadium om een haalbaarheidsoordeel, inzet in menskracht, afwijking van bestaand richtlijnen of planologische medewerking wordt gevraagd; dát zal in de toekomst hopelijk veel vaker gebeuren. Dat betekent een andere rol en verantwoordelijkheid van de gemeente én van inwoners en ondernemers. We doen steeds vaker een beroep op de eigen kracht en creativiteit in de samenleving. Deels vanwege minder beschikbare middelen. Want we investeren nu en de komende jaren volop in infrastructuur en herinrichting in stad en dorpen, maar er is weinig geld voor nieuwe initiatieven die zwaar leunen op gemeentelijke investeringen.’’ ‘Mear romte oan de Mienskip’ ,,Maar tegelijk is de tijd ook rijp voor een overheid die in woord en daad meer ruimte geeft aan de samenleving. Bezuinigen is nooit fijn, maar maakt veel mensen, vaak in georganiseerd verband, ook creatiever en initiatiefrijker. ‘Mear romte oan de Mienskip’ is de titel van zowel het coalitieakkoord als het collegeprogramma dat na de verkiezingen als leidraad voor de komende jaren is opgesteld. ‘Mear romte oan de mienskip’ is geen politiek correcte vertaling van ‘Sykje it sels mar út’. En de overheid moet altijd het vangnet blijven bieden voor mensen die het op eigen kracht domweg niet redden, laat dat duidelijk zijn. Ook Dongeradeel is geen samenleving van overwegend zelfredzame, hoogopgeleide kosmopolieten die weinig boodschap hebben aan collectieve voorzieningen. ‘Mear romte foar de mienskip’ betekent wel aansluiting zoeken bij initiatieven vanuit de samenleving, meedenken, de samenwerking tussen partijen en de eigen kracht van inwoners stimuleren. Dereguleren waar mogelijk en loslaten in vertrouwen en support bepleiten bij andere overheden waar dat kansrijk is. Wijk- en dorpsondernemingen, nieuwe verdienmodellen, maatschappelijk aanbesteden; het zijn instrumenten die we daarbij niet moeten schuwen. Als die ‘romte oan de mienskip’ echt wordt waargemaakt door gemeente en de gemeenschap worden we er juist weerbaarder van.’’ MFA Holwerd ,,Parels van die kracht sierden ook 2014 en zijn een inspirerend voorbeeld voor nieuwe initiatieven. Ik noem de ongeveer 20.000 uren zelfwerkzaamheid bij de bouw van de multifunctionele accommodatie in Holwerd die onlangs is geopend. Uiteraard was de gemeentelijke bijdrage noodzakelijk, maar het MFA is door de inwoners zelf van de grond gekomen en gebouwd met een grote groep vrijwilligers. Dat ook de nieuwe accommodatie ‘De Ynset’ is gedoopt, spreekt voor zich.’’ Regio Marketing en Toerisme ,,Een ander goed voorbeeld van ‘zelf doen’, is de oprichting van de stichting Regio Marketing en Toerisme. Toeristische ondernemers in Noordoost Fryslân pakken zelf de toeristische promotie op. De gemeente kan deze toeristische promotie binnen de regiomarketingcampage Dwaande meer los laten in vertrouwen. Op de thema’s wonen & werken gaan wij nu extra inzetten.’’ Duurzaamheid ,,Sommige dorpen hebben in het afgelopen jaar echt werk gemaakt van initiatieven op het gebied van duurzame energie. Zo is er de energiecoöperatie ECOdon, opgericht vanuit Metslawier, Oosternijkerk en Ee en de Energie Coöperatie Ternaard. In heel Fryslân schieten deze lokale coöperaties, met ondersteuning van de Friese koepel Us Koöperaasje, als paddenstoelen uit de grond. Energiebesparing, de aanleg van zonnepanelen en andere duurzaamheidsinitiatieven brengen de dorpen in beweging. Duurzaamheid en duurzaam veranderen is ook voor de gemeente Dongeradeel een leidend uitgangspunt en waar mogelijk stimuleren we projecten en geven we het goede voorbeeld. Zo hebben we vorig jaar hard gewerkt aan een haalbaarheidsstudie van een zonneweide aan de zuidkant van Dokkum die in coöperatief verband ontwikkeld en geëxploiteerd kan worden. En het grootste deel van het gemeentelijk wagenpark rijdt inmiddels op biogas of elektriciteit.’’ DOM-projecten ,,En wat een mooie demonstratie van eigen kracht in de dorpen waar inwoners de zogeheten DOM-projecten uitvoeren. De DorpsOntwikkelingsMaatschappijen pakken panden aan die dreigen te verpauperen en ook de openbare ruimte wordt onderhanden genomen. Het gaat om Holwerd, Ee, Metslawier en Paesens-Moddergat. Ondertussen zijn er mooie resultaten zichtbaar en de DOM’ers leiden trots vele nieuwsgierigen rond. De DOM-projecten zijn een experiment in het krimpbeleid. We willen dat experiment graag voortzetten, ook in andere dorpen.’’ Anjelierstraat, Fonteinslanden en Hoedemakerspolder ,,Ook in Dokkum is te zien dat er een rotte kies aangepakt wordt. De verpauperde panden in de Anjelierstraat worden opgeknapt. De herstructurering in de Fonteinslanden is in volle gang en de corporatie Thús Wonen is druk bezig in de Hoedemakerspolder. Het parkeerterrein van de Acht Zaligheden kreeg de opknapbeurt die nodig was. De nieuwe visie voor de binnenstad is in de maak, met sterke betrokkenheid van ondernemers en binnenstadbewoners. Een visie die de kernwaarden van onze prachtige stad borgt, maar ‘romte oan de mienskip’ biedt!’’ Regiostad Dokkum ,,Regiostad Dokkum heeft veel te bieden. Door zijn historische rijkdom en schoonheid en door zijn aantrekkelijke evenementen. Een hoogtepunt in 2014 waren de Admiraliteitsdagen. Het evenement is een groeibriljant: ieder jaar mooier en ieder jaar weer meer bezoekers. En de organisatie zet ook voor dit jaar geen rem op haar ambities. Ze weet zich daarbij gesteund door heel veel vrijwilligers en sponsoren. Hulde ook aan de medewerkers van RTV NOF die gedurende het hele weekend live verslag uitbrachten. Een bijna overmoedige, maar zeer geslaagde monsterklus.’’ Kerstmarkt en Concours Hippique ,,Ook de Kerstmarkt was een topper. Ondanks de storm tot laat in de middag, was de binnenstad op 12 december weer ontzettend sfeervol en de markt trok een record aan bezoekers. En het Concour Hippique Dokkum vierde vorig jaar zijn 75-jarig jubileum. 75 jaar prachtig paardenspektakel dankzij een onvermoeibaar bestuur en een legertje vrijwilligers en sponsoren.’’ Hotel van der Meer, Stedelijke Harmonie en Dijkstra Draisma ,,Jubilea werden er meer gevierd. Hotel van der Meer vierde zijn honderdste verjaardag, De Stedelijke Harmonie speelde uitbundig ter ere van haar 140-jarig bestaan, de bouwgroep Dijkstra Draisma pakte stevig uit op zijn 110e verjaardag. De gemeente Dongeradeel werd 30. Die komt dus nog maar pas kijken en als het meezit, haalt ze haar pensioen ook niet. Ik kom aan het eind nog even terug op die merkwaardige wens.’’ En wat gaat 2015 ons bieden? ,,Ik begin toch even met de gemeentelijke financiën . De gemeente heeft voor 2015 een sluitende begroting gepresenteerd. Ook de jaren erna eindigen positief. Hoewel we in 2015 bijna € 3 miljoen moeten bezuinigen, zien we kans te blijven investeren in onder andere recreatie en toerisme. En belangrijke voorzieningen voor de leefbaarheid in stad en dorpen worden ontzien De gevolgen van de bezuinigingen op beheer en onderhoud van onze kapitaalgoederen zijn fors en de gevolgen zullen zeker zichtbaar zijn. Een andere inrichting van de openbare ruimte hoort daarbij. Maar ook op dit terrein willen we nagaan of het mogelijk is beheer deels over te dragen aan inwoners met overdracht van budget. We willen de riool- en afvalstoffenheffing kostendekkend houden en verhogen daarvoor de tarieven. Daar staat tegenover dat we de onroerendzaakbelasting gelijk houden aan 2014. De algemene reserve is goed gevuld om risico’s op te kunnen vangen. Binnen deze financiële kaders zijn, zoals gezegd, geen nieuwe megaprojecten te voorzien, maar desondanks wordt het een dynamisch jaar.’’ Een greep uit de initiatieven die voor de mienskip van belang zijn: ,,Recreatie en toerisme blijft voor ons een sector met veel potentie. Er moet ruimte blijven, zo heeft de coalitie ook bepaald, voor bijdragen aan initiatieven in deze sector. Kleine parels kunnen daarmee gerealiseerd worden. Tweede fase Súd Ie project en Holwerd aan Zee ,,We spannen ons in om ook de tweede fase van het Súd Ie project op termijn mogelijke te maken en ondersteunen Holwerd aan Zee: een spraakmakende gebiedsontwikkeling van bovenregionaal belang, waarin de belangen voor natuur, waterbeheer, recreatie en toerisme prachtig samensmelten. Een werkgroep uit het dorp, aangevuld met een gemeentelijke kracht, heeft in de afgelopen tijd zijn ziel en zaligheid gelegd in dit wervend perspectief en voor een groot enthousiasme gezorgd bij de vele partijen die absoluut nodig zijn om dit langjarig project uit te kunnen voeren. De eerste haalbaarheidsstudies zijn verricht en In februari, tijdens het symposium, zal hopelijk meer duidelijkheid ontstaan over die haalbaarheid en support van derden. Support vanuit de gemeente, ook al zal die in financiële zin altijd beperkt zijn, mag dan niet ontbreken.’’ Centrale As, glasvezel, Harddraverspark en MFC Anjum ,,We stimuleren het ondernemerschap in de volle breedte. De bedrijvencontactfunctionaris gaat aan de slag, het traject van Westereen-Dokkum van de Centrale As wordt aangelegd en de uitrol van glasvezel - steeds meer een basisvoorziening voor innovatie in zorg, woonwerkcombinaties in het buitengebied, economie en onderwijs - gaat in hoog tempo voort. We onderzoeken de haalbaarheid van een herontwikkeling van het Harddraverspark, we komen met voorstellen voor verdere deregulering; we houden het aanbestedingsbeleid tegen het licht en met een beetje geluk kan eind 2015 de bouw starten van het multifunctionele centrum in Anjum, inclusief het nieuwe kantoor van de NAM.’’ Jongeren met een uitkering ,,Met externe partijen zoeken we naar mogelijkheden voor opleiding en vrijwilligerswerk voor jongeren met een uitkering en extra werk voor mensen met een WSW-uitkering. Zoals u weet ligt daar een grote maatschappelijke opgave die per definitie alleen in nauwe samenwerking met werkgevers tot ‘stappen vooruit’ kan leiden. Ik formuleer hier bewust voorzichtig, want de toekomst van economie en werk is nauwelijks te voorspellen. Arbeidsmarktdeskundigen, trendwatchers van naam en innovatiegoeroes wijzen op ontwikkelingen die ons traditionele denken over economische groei en verdienmodellen op zijn kop zetten. Automatisering en robotisering verhogen de efficiency en vervangen fysieke arbeid. De digitalisering staat nog maar in de kinderschoenen en maakt in hoog tempo kennis, informatie en diensten voor iedereen, altijd en voor niets toegankelijk. En door de technologie-gedreven innovatie kunnen producten duurzamer, makkelijker, goedkoper en meer opmaat worden gemaakt. De snel groeiende wereldbevolking moet voorzien worden van hoogwaardige voeding en tegelijk moeten we de uitputting van moeder aarde een halt toeroepen. Om van de urgente energietransitie nog maar te zwijgen. Wat betekent dat voor onze, haast in beton gegoten, opvatting over volledige wekgelegenheid en groei van koopkracht? Welke beroepen verdwijnen, welke blijven en welke nieuwe functies doen hun intrede? Ik durf er niets op te verwedden. Maar ik ben er wel van overtuigd dat in een wereld die in de komende decennia veel sneller veranderd dan ooit, de rol van een leven lang leren en van talentontwikkeling in de volle breedte alleen maar groter wordt, We weten niet wat de kinderen in het basisonderwijs van nu later worden, maar we weten wel dat we hen zo goed mogelijk moeten voorbereiden op die permanent snel veranderende wereld. Daarom zou ik heel graag zien dat we in 2015, voortbouwend op de mooie resultaten van de Gouden Driehoek van Onderwijs, Ondernemers en Overheid, een bescheiden start maken met die opdracht.’’ Zorg dichter bij de burgers ‘,,2015 is het eerste jaar waarin de decentralisatie van de langdurige zorg voor ouderen, de jeugdzorg en de participatiewet in uitvoering is. Afgelopen jaar is snoeihard en met de wil om het goed te doen ,gewerkt aan die voorbereiding van al die taken en de meer dan 150 contracten zijn getekend. Maar nu moet de praktijk uitwijzen dat zorg dichter bij de burgers beter uitpakt voor onze inwoners, ondanks de forse bezuinigen die we opgelegd kregen van het rijk. Dat is een echte ‘poepetoer’. En er zal, zeker in de begin, ook wel eens wat misgaan. Dat gebeurde overigens ook in de oude situatie. Maar we kunnen ook sneller corrigeren omdat we zelf aan het stuur zitten. Correct, tijdig en voldoende communiceren met de mensen is cruciaal en de gebiedsteams zijn daarbij de spin in het web.’’ Samenloop voor Hoop ,,Ook in 2015 worden er weer talrijke mooi evenementen georganiseerd. Dankzij ‘warbere’ organisaties en veel vrijwilligers. Een nieuw evenement in 2015 is de Samenloop voor Hoop, op 12 en 13 juni. Het is een 24-uurs loop- en wandelmanifestatie in het Harddraverspark, waarvan de opbrengsten ten goede komen aan KWF Kankerbestrijding. Zo veel mogelijk teams zorgen er voor dat hun deelnemers afwisselend 24 uur lang in het parcours lopen en wandelen. En die teams proberen ook geld binnen te halen. De organisatie heeft mij gevraagd ambassadeur te worden van deze Samenloop voor Hoop. Ik heb daar volmondig ja op gezegd. Ik heb toegezegd deze manifestatie van hoop, maar ook verdriet, uit te dragen en mensen op te roepen deel te nemen. Dat doe ik nu dus ook. Raadpleeg de website, doe mee als vrijwilliger in de organisatie of stel een team samen. Dat laatste moet mij ook lukken. Ik ga proberen een team op de been te krijgen voor dit goede doel.’’ Stemmen ,,Op 18 maart mogen we weer naar de stembus. Dit keer voor de Provinciale Staten, gecombineerd met de verkiezingen voor het waterschap. Ook dit keer staat er weer veel op het spel. De provincie is voor alle gemeenten een belangrijke partner. Dat zal ook zo blijven.’’ Anno ,,De zes gemeenten van Noordoost Fryslân en de provincie hebben in de afgelopen jaren elkaars nieren stevig geproefd en intensief samen gewerkt aan belangrijke opgaven voor deze regio. Met een concrete werkagenda – de AgendaNetwerkNetwerkNoordoost (Anno) - zijn projecten gestart die hetzelfde doel hebben: kwaliteit van leven in onze prachtige, maar sociaaleconomisch ook kwetsbare regio. En dat netwerk is geen overheidsfeestje; ondernemers, corporaties, onderwijs-, zorg- en bewonersorganisaties nemen volop deel aan deze regionale aanpak waarmee we in Fryslân, maar ook landelijk koploper zijn. En deze regionale aanpak krijgt een vervolg, ook nu er minder geld te verdelen valt. Want dankzij dit netwerk kunnen we, los van concrete projecten , ook de krachten bundelen en elkaars ambassadeurs zijn als dat nodig is, ook richting rijk. In februari komt de regio bij elkaar en bouwen we aan de Agenda 2.0. De aanbevelingen uit de evaluatie van onze samenwerking moeten daarin een plek krijgen. Werk voor gemeenten, maar zeker ook voor de provincie die de kunst van het ‘loslaten in vertrouwen’ en ontkokering echt onvoldoende beheerst.’’ Vergrijzing en krimp ,,Met deze netwerkaanpak anticiperen we ook op de gevolgen van de verandering in onze bevolkingssamenstelling: vergrijzing en krimp. We zijn nu een anticipeerregio maar willen graag de status van krimpregio. Die status biedt steun op uit Den Haag. Dan gaat het niet alleen om geld, maar vooral ook toegang tot tijdelijke vrijstelling van niet-passende regels, steun bij het zoeken naar mogelijkheden voor herbestemming van vastgoed, voortzetting van projecten als die van de DOM’s. Minister Blok hebben we nog niet zover gekregen om Noordoost Fryslân aan te wijzen als krimpregio, maar we geven de moed nog niet op. De Tweede Kamer is nog aan zet! En die hoort nog van ons.’’ Fusie ,,Dongeradeel vierde vorig jaar haar 30e verjaardag en ik sprak zojuist de hoop uit dat ze haar pensioen niet haalt. 2015 staat voor de gemeente intern in het teken van de ambtelijke fusie. In Noordoost Fryslân werken de gemeenten al geruime tijd nauw samen, maar dit jaar voegen we de ambtelijke organisaties van Dantumadiel, Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland c.a. samen. Een flinke operatie waar onze werknemers nu al druk mee bezig zijn. En wat ons betreft is het de aanloop naar de bestuurlijke fusie over een paar jaar. Het bleek niet haalbaar die stap gezamenlijk in een keer te zetten. Een gezamenlijke organisatie is nodig om de bestuurskracht te behouden en het uitbreidende takenpakket goed en doelmatig uit te kunnen voeren. En bij die opbouw van die nieuwe organisatie zullen we uiteraard het uitgangspunt van ‘mear romte oan de mienskip’ recht doen.’’ Verbinding ,,Vanuit lokale kracht en regionale samenwerking, houden we ook de vensters open naar de wereld buiten onze gemeente- en regiogrenzen. Dat houdt ons scherp, kan ons inspireren en behoedt ons voor angst voor het onbekende. KH2018 biedt een mooi kapstok om die buitenwacht ook met ons in verbinding te brengen. In 2015 moeten we kenbaar maken op welke manier wij die verbinding op weg naar 2018 en daarna willen inkleuren. Ik roep u op om daaraan bij te dragen. U weet ons te vinden. En uiteraard moeten we alle bezoekers gastvrij onthalen, huisvesten en aan ons binden!’’ 70 jaar bevrijding ,,Aan de randen van Europa manifesteert zich de dreiging, machtsvertoon en agressie. En buiten Europa drijft terreur en waanzinnig geweld honderdduizenden mensen op de vlucht. Vanuit Dongeradeel kunnen we niet aan knoppen draaien die daar verandering in brengen. Maar we beseffen des te meer de waarde van het leven in een rechtsstaat met een grote mate van vrijheid voor iedereen. We benutten dagelijks alle mogelijke kanalen om te mopperen op buren, bazen, media, zorgverzekeraars, telecombedrijven, politici en bestuurders. Maar godzijdank kunnen we ons dat permitteren. We zouden ons ongenoegen ook wat vaker mogen rélativeren. Dit jaar, op 5 mei, herdenken we 70 jaar bevrijding van bezetting, vervolging en terreur. Er is alle reden om ook dan nadrukkelijk stil te staan bij de betekenis, maar ook bij de kwetsbaarheid van onze vrijheid en de opdracht aan iedereen om die vrijheid te behouden. De toekomst is misschien nog nooit zo onzeker geweest, maar we zijn ook meer dan ooit in staat om met elkaar aan die toekomst te bouwen. Ook in Dongeradeel.’’ Marga Waanders opnieuw burgemeester ,,En in de komende periode mag ik daaraan een bijdrage blijven leveren, dat durf ik nu wel te zeggen. Op 15 januari heb ik de eer om opnieuw als uw burgemeester geïnstalleerd te worden. Ik verheug me oprecht op een nieuwe periode van werken met en voor de raad, het college, onze inwoners, ondernemers en de talloze organisaties die Dongeradeel maken tot wat het is en wat het moet blijven: een prachtige gemeente en mienskip. Beste mensen, ik wens u allen en uw dierbaren een gezond 2015. Een jaar vol liefde en vriendschap en mededogen. Met veerkracht en vertrouwen in de toekomst. Laten we van 2015 een goed bouwjaar maken!’’ Foto's: Klasina van der Werf