Boek over 200 jaar onderwijs in Zwaagwesteinde

Dokkum - Zwaagwesteinde - Tijdens de festiviteiten ter gelegenheid van de viering van het feit dat Zwaagwesteinde dit jaar 200 jaar volksonderwijs kent, is er een uniek jubileumboek verschenen, getiteld ‘Van vuistbijl tot digibord’. Schrijver en voormalig onderwijzer Bert Kuiper neemt de lezer in vele verhalen en foto’s mee naar de kleurrijke geschiedenis van Zwaagwesteinde.

Aan de hand van oude kaarten schetst hij allereerst een beeld over hoe cartografen uit het verleden de streek hebben vastgelegd. Daarna wordt de bodemkundige opbouw van het gebied vanaf de prehistorie beschreven, de verschillende bodemvondsten door onder andere meester Boskma tijdens de Tweede Wereldoorlog en Sierd van der Hoek in recentere jaren en over bewoners als Salomon Levy, die hier in de 18e en 19e eeuw de heide en landerijen van Twijzel, Burgum en Kollumerzwaag bevolkten.
Ondanks de armoede van veel heide- en dorpsbewoners ontstond er bij de Armvoogdij van
Zwaagwesteinde tijdens de Napoleontische tijd, vanaf 1806,  de wil om te komen tot de stichting van een eigen dorpsschool. De oorlogen, die sinds de Verlichting over heel Nederland en dus ook over Zwaagwesteinde waaiden, vertraagden deze goede bedoelingen. De wil om te komen tot een eigen school met volksonderwijs voor de kinderen van de goedwillende boeren, heidebewoners en andere bewoners van de streek bleef. Het uiteindelijke initiatief werd genomen door de Armvoogdij als gevolg van het ontbreken van een kerkelijke gemeente in het dorp.
In september 1815 werd de opening gevierd, waarbij schoolopziener Nieubuur Ferf het gebouw en de inrichting als zeer modern schetste. Ybele Rienks Huizinga was de eerste jonge onderwijzer die hier carrière maakte.
Aan de hand van een beschrijving van verschillende onderwijzers en hoofden van de scholen
beschrijft Kuiper de regionale en landelijke geschiedenis van de ontwikkeling van het onderwijs in zowel Nederland als Dantumadeel. De school aan de Kerkstraat én de Spoorschool krijgen ruim aandacht, evenals de beide kleuterscholen, de twee vrouwenverenigingen en het ontstaan van de christelijke scholen in het dorp.  Ook aan de pas gebouwde Brede School, waarin alle scholen uiteindelijk opnieuw onder een dak zijn verenigd, is een hoofdstuk gewijd. De tekst wordt afgewisseld met vele foto’s uit vroeger en recenter tijd. In een speciale fotobijlage zijn vele bekenden te herkennen.
Men kan het boek tegen kostprijs van €25,00 bestellen en afhalen bij de leerkrachten van ibs It
Pompeblêd aan de Sportloane 2 te Zwaagwesteinde, tel. 0511 44 3000.