Waddeneilanden op slot? De straat op als Cambuur toch kampioen wordt? Vragen aan Buma en de GGD

Het coronavirus lijkt Friesland tot nu toe enigszins te sparen, maar hoe lang blijft dat zo? En hoe veilig is het om eten af te halen?

Burgemeester Sybrand Buma van Leeuwarden, ook voorzitter van de Veiligheidsregio Fryslân, en GGD-directeur Margreet de Graaf gaven donderdagochtend op deze en andere vragen antwoord.

Kijk hier het hele interview terug (of lees onder het filmpje een samenvatting):

Op de Waddeneilanden klinkt het: Buma, doe de eilanden op slot, want straks worden we overspoeld door mensen die denken dat ze hier veilig zijn. Is dat nodig?

Buma: ,,De eilanden zijn bijzonder vanwege twee dingen: recreatie en de bereikbaarheid voor de zorg. Daar kijken we dus goed naar. Het helemaal afsluiten, of dingen dicht doen, is een maatregel die we nu niet nodig hebben.

,,Tegen de mensen op de eilanden wil ik zeggen: er wordt goed op gelet, maar laat uw zorgen horen. Op dit moment is er geen ‘run’ op huisjes, het enige waarvan we horen zijn annuleringen. We moeten ook niet de illusie hebben dat de eilanden virusvrij zijn. Er zijn alleen geen gerapporteerde gevallen. Maar het is nu medisch en maatschappelijk beheersbaar.”

Moeten we in Friesland langer thuis blijven zitten, nu we minder snel groepsimmuniteit opbouwen dan in Brabant?

De Graaf: ,,Ik verwacht dat niet, maar de GGD’s kijken wel wel naar dit soort dingen. Het kan best zijn dat, omdat Brabant de piek al heeft gehad, in het volgende griepseizoen de piek ergens anders ligt. Want daar zullen we waarschijnlijk nog doorheen moeten, voordat er een vaccin is. Misschien is het dan andersom en vangt Brabant ons op.”

De ‘besmettingsfactor’ zit nu op 0,3. Wat betekent dat precies?

De Graaf: ,,In elk geval dat de maatregelen lijken te werken. Het betekent: hoeveel mensen steek jij aan zonder dat je zelf iets bijzonders doet. In ziekenhuizen is die factor bijvoorbeeld heel hoog, soms wel 40. Maar ook bij 2 breidt de besmetting zich uit. Dat de factor door de maatregelen nu op 0,3 zit, is dus hartstikke goed nieuws.”

Bij een fastfoodrestaurant staan elke dag honderden auto’s bij het afhaalpunt. Afstand houden is moeilijk, bijvoorbeeld bij het pinnen. Is dat een risicosituatie?

Buma: ,,Als het nodig is, wordt daar opgetreden. De 1,5 meter-afspraak moet men zelf in de hand houden. Op zichzelf is het afhalen van eten juist nog toegestaan. Het gebeurt in auto’s, dus de risico’s zijn daarmee een stuk lager dan in het restaurant. Maar ook hier geldt: zo lang het verantwoord is.”

Mag een handhaver een wapenstok gebruiken, of ‘erger’?

Buma: ,,Het hangt er van af of het wel of niet politie is. Maar we zijn nog nergens in een situatie gekomen waarbij zoiets nodig was. Op een uitgaansavond in de horeca is normaal gesproken veel meer aan de hand. Op het punt waarop mensen zich niet meer beseffen dat we alleen met de maatregelen deze crisis te lijf kunnen, helpt geen wapenstok.”

Cambuur staat op het punt kampioen te worden, al dan niet door de KNVB. Zijn enthousiaste supporters dan nog in de hand te houden?

Buma: ,,Ik ben afhankelijk van wat de KNVB gaat beslissen, maar heel simpel: we hebben regels, die gelden dan ook. We praten dan ook met de supporters: wat vind je nu zelf? Wil je dat we gaan handhaven, of hou je je aan de regels?”

Bij de eerste hulp in de ziekenhuizen, en ook bij sommige huisartsen, is het nu juist rustig. Kunnen sommige zorgleveners ergens anders worden ingezet?

De Graaf: ,,Er worden allerlei initiatieven gebundeld voor zorg-inzet in andere regio’s. Iedereen die in de zorg werkt en tijd over heeft, kan zich daarvoor aanmelden. Ik ken bijvoorbeeld mensen vanuit onze GGD die naar Zuid-Holland worden gestuurd.

,,Dat het nu op sommige plekken rustig is, is ook een soort stilte voor de storm. En als je daar nu niets te zoeken hebt, kom je er ook niet, dat snap ik.”