Herinneringen aan honderd jaar Starko

Kollum

Op 1 december is het precies honderd jaar geleden dat staalconstructiebedrijf Starko uit Kollum werd opgericht. Starko was toen nog niet een staalconstructiebedrijf, maar een wagenmakerij. Jacob Starkenburg was de grondlegger van het bedrijf. Zijn zoon Sjouke, nu negentig jaar oud, werd zijn opvolger. Inmiddels is het bedrijf overgegaan naar de derde zoon van Sjouke en zijn Neeltje, Anko Starkenburg.

Het honderdjarig bestaan van het bedrijf is voor Sjouke Starkenburg een goede aanleiding om terug te kijken naar de afgelopen honderd jaar. Zelf kwam hij als dertienjarige jongen in het bedrijf van zijn vader. De eerste werkdag was meteen een flinke: 7.00 uur beginnen. Om 18.00 uur was de werkdag voorbij.

De eerste werkdag typeerde de jaren die zouden volgen. Er werd hard gewerkt. Boeren uit de wijde omtrek kwamen naar Kollum om daar hun wagens te laten maken. Het bedrijf stond erom bekend goed werk te leveren. In de werkplaats aan de Voorstraat 12, waar Starkenburg nog altijd woont met zijn vrouw, had men de zaken goed op orde. ‘Mijn vader had goed geïnvesteerd in gereedschap’, weet Starkenburg zich nog te herinneren. ‘Timmermannen uit Kollum kwamen wel eens om gereedschap te gebruiken. Die betaalden dan 3 cent per minuut.’

Door de jaren heen veranderde het bedrijf van wagenmakerij naar carrosseriebouwer en daar kwam later staalconstructiewerk bij. Starkenburg heeft het altijd naar het zin gehad binnen het bedrijf. Hij was al over de zeventig toen hij nog staal vervoerde. ‘Het was hard werken. Maar het was ook mijn hobby. Ik vond het prachtig, al van jongs af aan.’

Starkenburg en zijn vrouw Neeltje kregen tien kinderen. Voor Neeltje was het niet altijd makkelijk, dat haar man lange dagen maakte in zijn bedrijf. ‘Tien kinderen klinkt tegenwoordig natuurlijk als erg veel, maar ze kwamen gelukkig niet allemaal tegelijk’, aldus Neeltje. Neeltje mocht, en mag nog altijd, graag handwerken. De tien kinderen kleedden zich vaak in de kleding die Neeltje maakte. ‘Anders hadden ze er naakt bijgelopen, als Neeltje niet zoveel had genaaid’, lacht Starkenburg. Zelf gebruikte Starkenburg zijn spaarzame vrije tijd ook om spullen te maken voor in huis of voor de kinderen. ‘Toen we trouwden heb ik al onze meubels zelf gemaakt, en later maakte ik poppenhuizen en vrachtwagens voor de kinderen.’

Inmiddels is het bedrijf al weer ruim vijftien jaar in handen van de derde generatie Starkenburg. Sjouke en Neeltje zijn maar wat trots op het feit dat de zaak inmiddels honderd jaar bestaat. ‘Dat hadden we niet voor mogelijk kunnen houden. Er is heel wat veranderd in honderd jaar tijd. Werkte mijn vader honderd jaar geleden puur en alleen met hout, wordt er nu met name staal gewerkt. Vroeger ging alles met de hand, nu is het allemaal computergestuurd. Ik kom nog wel eens in de werkplaats, maar vraag me maar niet hoe het nu allemaal werkt’, aldus Sjouke.

Tekst: Johanna Kommerie Foto's: archief Sjouke Starkenburg en Johanna Kommerie

Auteur

jkommerie