Muziek, toneel en kunst in School met den Bijbel Noardburgum

Noardburgum

Jan Banga, zoon van hoofdmeester Pieter Banga van de School met den Bijbel aan de Zwette in Noardburgum, zal op zaterdag 9 september een bijzonder pand heropenen. In de school waarin zijn vader vroeger les gaf, worden vanaf die tijd lessen, repetities en workshops verzorgd door een schilder, een muziekvereniging en toneelclubs. In een sfeer waarin de oude tijd blijft ademen en zich vermengt met nieuwe lucht.

De ornamentale steen met de tekst ‘School met den Bijbel’ blijft boven de toegangsdeur in beeld, evenals een verwijzing naar een Bijbeltekst aan de zijkant van het portaal. “Dit gebou hat in rike histoarje”, vertelt Eppie Koopmans (64) van Excelsior uit Veenwoudsterwal. “Feanwâlden hie eartiids in hiel soad histoaryske gebouwen. Der is in protte ferlern gien, mar dit moat bewarre bliuwe”. Tussen de vrijwillige renovatieklussen door loopt hij even naar achteren waar voorheen de schoolkinderen water uit de regenbak dronken. Er naast staat een hok dat vroeger dienst deed voor opslag van turf voor de kachel. “As ien straf krige, moast hy in skoftke yn it turfhok sitte. Ien fan de âlderein hat my alris ferteld dat der in snoade manear wie om dêr net al te lang te sitten. Master Banga kaam gauris mei de motor nei skoalle en dy stie njonken it turfhok. Dan sloech sa’n jongen de motor oan en mei sa’n hels kabaal duorre de straf net lang mear”. De leerlingen kwamen tot de sluiting in 1953 hoofdzakelijk uit Dantumadiel en Tytsjerksteradiel, maar vanwege de voorkeur voor de gereformeerde leer ook van elders. Oefenplek Eind jaren vijftig werd de ‘Swetteskoalle’ of ‘de skoalle fan Banga’ overgenomen door de Stichting ter bevordering van Culturele Doeleinden Veenwouden e.o. Het stichtingsbestuur is aldoor statutair benoemd vanuit de christelijke muziekvereniging Excelsior. Door ledenverlies dreigde zowel de vereniging als de stichting ter ziele te gaan, maar dat proces kon bijtijds worden gekeerd. Tien man, waarbij één jeugdlid, besloten de vereniging in stand te houden rond het formeren van een koperensemble na het opheffen van de brassband. “Eins wolle wy wer tagroeie nei in brassband, mar dan moatte jo wol in goed oefenplak ha”, geeft Koopmans als voorzet over de toekomstplannen. “Troch alles yn stân te hâlden, is ek it ynstrumentarium goed bewarre bleaun”. Het koperensemble heeft de beschikking over onder meer een es-cornet, solocornetten, bas, bȕgel, euphonium en slagwerk. Trouw aan de traditie worden er jaarlijks concerten verzorgd in het Talmahûs en worden kerkdiensten opgeluisterd. Daarnaast treden de leden onder de naam ‘De Wâldbruzers’ op voor andere activiteiten zoals rond de kerstdagen bij Intratuin in Drachten en de Acht van Drachten. Hun oefenruimte wordt eveneens benut door de Wodkapel die er elke vrijdagavond haar thuishonk kent. Koopmans, die al vanaf 1975 lid is van Excelsior en ruim een halve eeuw musiceert, hoopt dat er binnen afzienbare tijd weer een muziekgroep van een zestien tot zesentwintig man kan worden geformeerd. “Wy ha der in pracht plakje foar”. Exploitatie Door ruimtes ook te verhuren zoals onder meer voor ‘De brekbere sirkel’ en toneelgezelschappen wil de groep het pand en de vereniging een blijvend hecht fundament geven. “Wy ha gjin skulden”. Dankzij kloeke medewerking van een aantal instanties konden vrijwilligers de renovatie klaren. Financiȅle steun is toegezegd door It Iepen Mienskipsfûns, P.W. Janssen’s Friesche Stichting, Rabobank NOF, Sonac Burgun, Houtbouw Van der Veen en Timmerbedriuw Tseard. Kunstzinnig Voor naaste buurman Ben van Doorn (59) en buurvrouw Jeannette Klein kwam de renovatie op een wel heel gelegen moment. Dankzij extra ruimte kunnen ze hier op het gebied van tekenen en schilderen workshops voor groepen tot zo’n vijftien personen aanbieden. Volgens plan zal Christien Helmers er elke woensdagmiddag creatieve activiteiten met kinderen opzetten. “Het voordeel voor mij als buurman is dat ik zo vanuit mijn eigen atelier de overstap kan maken naar een groter atelier”, zo duidt Van Doorn het bijkomende voordeel. Dankzij zijn muur- en plafondschilderijen in onder met de sporthal De Hege Fiif in Hurdegaryp, een pizzeria in Dokkum, de snoezelruimte van het Talmahûs en de kantine van SC Veenwouden is zijn roem hem al vooruit gesneld. Als vakman, die ook veelvuldig opdrachten uitvoerde voor het Heinekenconcern, blijft hij nuchter onder alle aandacht. “In een basiscursus kunnen alle technieken hier worden verkend. Gaandeweg zien we wel wat iemands voorkeur verdient en hoe hij of zij verder wil”. Van Doorn, die in Feanwâlden feitelijk een herstart maakt vanuit zijn atelier De Brêge in Metslawier, hanteert overigens wel een andere naam voor het pand. “Oude School is voor mij beter dan d’Ald Skoalle, omdat de cursisten overal vandaan komen”. Desgewenst wil hij zijn kennis en kunde ook inzetten voor toneelclubs voor bijvoorbeeld de decoropbouw, zodat in De Oude School of d’Ald Skoalle activiteiten elkaar versterken. Op zaterdag 9 september gaan de (school-)deuren open. Iedereen is dan welkom vanaf 14.00 uur tot 17.00 uur. De officiȅle opening, door Jan Banga, is klokslag twee uur. Daarna zal Eppie Koopmans in de historie van de voormalige basisschool duiken om vanuit het verleden en het heden plannen te ontvouwen voor de toekomst. Tekst en foto's Jelle Raap

Auteur

jkommerie